Bloggfęrslur mįnašarins, maķ 2016

Aš setja mörk og segja skiliš viš mešvirkni og žörfina aš žóknast

no2Žaš bżr ķ flestu fólki žörf og löngun til aš hjįlpa og styšja sķna nįnustu og einnig ašra bęši žį sem viš umgöngumst en lķka ókunnugt fólk. Og žannig į žaš aš vera. Okkur ber aš huga aš nįunganum, rétta honum hjįlparhönd og eftir atvikum stķga śt fyrir žęgindarammann til aš ašstoša ašra. Góšmennska og hjįlsemi er eitt ašallķmiš ķ samfélagi eins og okkar.

En hjįlpsemi į sķna öfgafullu og żktu birtingamynd eins og allt annaš. Žaš er t.d. žegar hjįlpsemin er drifin įfram af tilfinngum mešvirkni og žörfinni fyrir aš žóknast. Fólk sem er krefjandi og žurftarfrekt gengur išulega į lagiš gagnvart žeim sem eiga erfitt meš aš segja nei eša setja ešlileg mörk. Gagnvart krefjandi fólki upplifa hinir mešvirku sig oft ķ stöšu bjargvęttar eša verndara. Ķ žessum tilfellum getur hjįlp-, og greišsemin fariš aš vinna gegn žeim sjįlfum og er jafnframt ekkert endilega aš gagnast žeim sem hana žiggur. Sį sem er lęstur inn ķ boxi mešvirkni leyfir oft hinum krefjandi einstaklingi aš nį stjórn į sér og stżra lķšan sinni. Sé hann ósįttur og vansęll, er mešvirki hjįlparašilinn žaš lķka.

Krefjandi einstaklingar
Žegar talaš er um aš einhver sé krefjandi er veriš aš vķsa til fólks sem er ķtrekaš aš bišja um eitthvaš sem žaš žarfnast eša kvarta yfir aš vanta og nota žį samskipti s.s. aš heimta, nöldra eša kvabba. Stundum er žaš vegna žess aš žeim finnst žeir eiga bįgt og geti ekki ašra björg sér veitt. Žeir sem eru frekir į ašra, (stundum vķsaš til sem orkusugur) er oft fólk sem lķšur af einhverjum orsökum illa. Sumir hafa lįgt sjįlfsmat og eru óöryggir meš sig og/eša eru ķ erfišleikum meš sjįlfa sig. Vegna vanlķšunar geta žeir oršiš ofuruppteknir af sjįlfum sér, ašstęšum sķnum og tilętlunarsamir og eiga žar aš leišandi erfišara meš aš setja sig ķ spor annarra. Žetta er einnig stundum fólkiš sem finnst žaš fį minna en ašrir; finnst žaš ekki fį nęga athygli; finnst aš ekki sé tekiš eftir veršleikum žess eša finnst aš žaš fįi ekki žaš sem žaš veršskuldar. Žvķ finnst žaš jafnvel vera óheppnara en ašrir eša vera beitt meira órétti/óréttlęti en almennt gengur og gerist. Til aš fį sķnu framgengt, eša til aš fį vorkunn og samśš notar žaš oft įkvešin stżritęki ķ samskiptum s.s. svipbrigši, fżlu, hunsun, žögn/žagnir eša ašrar neikvęšar tilfinningar og sį žannig fręi vanlķšunar og óöryggis ķ hjarta žeirra sem žeir umgangast. 

Sį sem į erfitt meš aš setja öšrum mörk og er mešvirkur er išulega viškvęmur gagnvart žeim sem krefst mikils, enda finnst honum, ķ sinni mešvirkni, hann beri į einhvern hįtt įbyrgš į lķšan hans. Honum finnst hann skyldugur til aš reyna aš bęta lķšan žessa einstaklings og gera hann glašari. Ķ višleitni sinni til aš hjįlpa fer hann jafnvel aš stjórna eša plotta bak viš tjöldin til aš greiša leiš žess sem gerir kröfurnar.

Innst inni veit hinn mešvirki stundum ósköp vel aš hamingja og velgengni er aš stęrstum hluta ķ höndum hvers og eins. Engu aš sķšur žorir hann oft ekki aš aš segja "nei" viš hinum żmsu kröfum eša setja naušsynleg mörk žvķ hann óttast sterk višbrögš og höfnun. Įkveši hann aš setja mörk fęr hann jafnvel samviskubit og finnst hann hafi brugšist.

Orsakir aš baki mešvirkni og žess aš geta ekki sett öšrum mörk
Oft mį leita orsaka mešvirkni og žess aš vilja žóknast ķ uppeldisašstęšum. Hugmyndir og skilaboš sem komin eru śr žvķ umhverfi sem einstaklingurinn ólst upp ķ hafa išulega mikil og oft varanleg įhrif. Ekki er óalgengt aš foreldrar hafi veriš fyrirmyndir og tekur einstaklingurinn żmsar venjur og siši upp eftir žvķ hverju hann vandist į sķnu bernskuheimili. Hafi viškomandi horft upp į mešvirka hegšun foreldris t.a.m. į heimili žar sem annaš foreldri var alkóhólisti eša haldiš alvarlegum gešręnum erfišleikum, er allt eins lķklegt og hann tileinki sér samsvarandi hegšun og višbrögš ķ samskiptum viš ašra.

Segja stopp viš mešvirkni og aš vera sķfellt aš reyna aš žóknast
Ef ekki eru sett mörk er vķst aš einhverjir gangi į lagiš og geri ķtrekašar kröfur sem erfitt getur veriš aš męta. Jafnvel žótt žeim hafi veriš mętt, koma bara nżjar og fleiri. Sį sem ekki getur sett mörk og er mešvirkur į žaš į hęttu aš vera ofnotašur og jafnvel misnotašur. Af vorkunn og samviskubiti heldur hann oft engu aš sķšur įfram aš leita leiša til aš uppfylla kröfur og telur sig meš žvķ vera aš bęta lķšan žess sem krefst eša bišur.

Žaš hefur veriš margsżnt fram į aš žeir sem ekki setja mörk eru ķ hęttu į aš fara fram śr sjįlfum sér, verša ofuržreyttir og fullir streitu og kvķša meš tilheyrandi fylgifiskum. Stundum eru žeir fylgifiskar alls kyns andlegir og lķkamlegir kvillar og eša įnetjun į įfengi, mat eša öšru sem žeim finnst geta sefaš įlagiš.

Žegar svo er komiš žarf aš grisja bęši kröfur sem ašrir gera og einnig kröfur sem viškomandi gerir til sjįlfs sķn. Fyrsta skrefiš er aš lįta af allri stjórn, višurkenna vanmįtt sinn ķ mįlum sem viškomandi hefur ekki eša į ekki aš hafa meš aš gera. Lįta veršur af allri stjórnsemi, vélabrögšum og tilraunum til aš stjórna umhverfinu hvort heldur leynt eša ljóst. Leggja veršur įherslu į aš vera heišarlegur, opinn og einlęgur gagnvart sjįlfum sér og öšrum. Afneitun og bęling eša réttlęting af einhverri sort į ekki heima ķ žessari vegferš.

Skoša žarf hvaš er mitt og hvaš er annarra aš gera, skipuleggja, annast um o.s.frv. Horfast žarf ķ augu viš hvernig hręšsla viš aš vera ekki vinsęll, skemmtilegur eša duglegur hefur stjórnaš og hvernig viškomandi hefur e.t.v. um langt skeiš veriš aš žóknast öšrum af ótta viš aš vera gagnrżndur, baktalašur eša jafnvel hatašur. Feiri spurningar geta hjįlpaš til aš kortleggja sjįlfan sig ķ žessari vinnu:

Hvert er mitt hlutverk?
Hvar liggur mķn įbyrgš?
Hef ég veriš aš fara duldar leišir til aš stjórna?
Er ég einhvers stašar aš vinna bak viš tjöldin til aš hafa įhrif?

Žessi vinna reynist mörgum erfiš žvķ žeir óttast svo mjög höfnun, eša aš "viškomandi" verši sér reišir, sįrir eša fari ķ fżlu ķ versta falli hętti jafnvel aš tala viš žį. Žó er žaš vitaš aš žeir sem geta ekki sett öšrum mörk geta allt eins komist aš žvķ aš žegar žeim vantar sjįlfum hjįlp eru žeir sem hann hefur veriš aš lišsinna svo mikiš ekki endilega reišubśnir aš gjalda lķku lķkt. Žeir sem setja sjįlfum sér og öšrum ešlileg mörk eru mikiš lķklegri til aš öšlast bęši rķkari sjįlfsviršingu og viršingu annarra. 

Žeir sem eiga erfitt meš aš segja nei hafa kannski lengi veriš aš ganga į eigin varaforša og eru farnir aš finna fyrir togstreitu og pirringi sem oftar en ekki beinist sķšan aš einhverjum allt öšrum. Įšur en svo langt er gengiš er ekki śr vegi aš fara yfir verkefnalistann og athuga hvort ekki megi grisja hann. Leišin śt śr ofurįbyrgš og mešvirkni hefst ķ okkar eigin hugsanagangi. Spyrja žarf sjįlfan sig: 

  1. Hver er tilgangurinn og markmiš meš žessu verki ...?
  2. Vil ég gera žetta?
  3. Žarf ég aš gera žetta?
  4. Hvers vęnti ég ef ég geri žetta...?
  5. Fyrir hvern er ég aš gera žetta..?
  6. Hver segir aš ég eigi aš gera žetta...?
  7. Hvašan koma žessar vęntingar/kröfur..?
  8. Hef ég veriš bešin um žetta...?
  9. Į ég aš segja nei viš žessu..? žar sem žetta er į könnu annars?

Žaš er į hvers manns įbyrgš aš setja mörkin fyrir sig og umfram allt, ekki lįta stjórnast af ótta viš höfnun eša ótta viš aš verša ekki elskašur og dįšur, virtur eša vinsęll. Neikvęšar hugsanir um ašra manneskju er vandamįl žess sem į žęr hugsanir en ekki žess sem žęr eru um.

Kröfuhart fólk


Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband